{"id":359,"date":"2022-09-01T11:37:44","date_gmt":"2022-09-01T11:37:44","guid":{"rendered":"https:\/\/peersupport.training\/?post_type=article&#038;p=359"},"modified":"2023-03-01T14:38:03","modified_gmt":"2023-03-01T14:38:03","slug":"what-is-peer-support","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/peersupport.training\/is\/article\/what-is-peer-support\/","title":{"rendered":"1. Hva\u00f0 er jafningjastu\u00f0ningur?"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"359\" class=\"elementor elementor-359\" data-elementor-post-type=\"article\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3a91441 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3a91441\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-9ea80a2\" data-id=\"9ea80a2\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d09068e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"d09068e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Skilgreining<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-17519d4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"17519d4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jafningjastu\u00f0ningur er lei\u00f0 til a\u00f0 tengjast me\u00f0 mann\u00fa\u00f0 og \u00e1 sameiginlegum grundvelli, me\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 markmi\u00f0i a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a og\/e\u00f0a \u00feiggja stu\u00f0ning.\u00a0<\/span><\/p>\n\n&nbsp;\n\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vi\u00f0 tilheyrum m\u00f6rgum jafningjah\u00f3pum (bekkjarf\u00e9l\u00f6gum, vinnuf\u00e9l\u00f6gum, vinum osfrv.) og \u00ed sinni v\u00ed\u00f0ustu mynd er h\u00e6gt a\u00f0 nota jafningjastu\u00f0ning \u00ed flestum a\u00f0st\u00e6\u00f0um, \u00fev\u00ed \u00e1herslan er \u00e1 sameiginlega mann\u00fa\u00f0 okkar og sameiginlega mannlega reynslu okkar.<\/span><\/p>\n\n&nbsp;\n\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jafningjastu\u00f0ningur \u00e1 ge\u00f0heilbrig\u00f0issvi\u00f0i er \u00ed bo\u00f0i hj\u00e1 einstaklingi sem hefur upplifa\u00f0 \u00e1f\u00f6ll, ge\u00f0greiningar og\/e\u00f0a tilfinningalega vanl\u00ed\u00f0an og hefur einnig unni\u00f0 me\u00f0 reynslu s\u00edna \/ l\u00e6rt kjarnareglur jafningjastu\u00f0nings.\u00a0\u00a0<\/span> <\/p>\n\n&nbsp;\n\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jafningjastu\u00f0ningur lei\u00f0ir saman f\u00f3lk me\u00f0 sameiginlega reynslu og s\u00fa reynsla getur veri\u00f0 mismunandi. Til d\u00e6mis g\u00e6tir\u00f0u deilt greiningu \u00e1 tilteknu ge\u00f0heilbrig\u00f0isvandam\u00e1li e\u00f0a svipu\u00f0um pers\u00f3nulegum \u00e1hugam\u00e1lum. E\u00f0a \u00fe\u00fa g\u00e6tir \u00e1tt sameiginlega reynslu, eins og a\u00f0 heyra raddir, missa \u00e1stvin, fari\u00f0 \u00ed gegnum skilna\u00f0, a\u00f0 skilgreina \u00feig innan hinsegin samf\u00e9lagsins, hafa sameiginlegan menningarlegan bakgrunn o.s.frv.<\/span> <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b315bd7 elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"b315bd7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/watch?v=Lwu3-QPZ9gM&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c177b43 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c177b43\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-no-translation=\"\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<style>.elementor-element-c177b43{display:none !important}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-47c998b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"47c998b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hlutverk jafningjastu\u00f0ningsveitanda<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-40f21fe elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"40f21fe\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jafningjastu\u00f0ningur getur haft mismunandi hlutverk sem eru mismunandi milli verkefna og \u00e6tti a\u00f0 vera sni\u00f0in a\u00f0 einstaklingsbundinni h\u00e6fni, eiginleikum,  \u00fe\u00f6rfum og skipulagi skipulagsheildar. Kjarni hvers hlutverks ver\u00f0ur tengingin sem jafningjar, me\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 markmi\u00f0i a\u00f0 sty\u00f0ja vi\u00f0 bata og vell\u00ed\u00f0an hins a\u00f0ilans. Ekki gleyma pers\u00f3nulegri \u00e1byrg\u00f0 hins a\u00f0ilans.\u00a0<\/span><\/p>\n\n&nbsp;\n<span style=\"font-weight: 400;\">Eftirfarandi er listi yfir hlutverk sem jafningjastu\u00f0ningsveitandi g\u00e6ti haft:\u00a0<\/span>\n<ul>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A\u00f0 veita stu\u00f0ning<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Offering practical help with everyday tasks<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A\u00f0 deila af l\u00edfsreynslu<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A\u00f0 vera talsma\u00f0ur fyrir f\u00f3lk \u00ed bata\u00a0<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Sharing resources for finding help, information<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Teaching self-care skills<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A\u00f0 byggja upp samf\u00e9l\u00f6g og samb\u00f6nd\u00a0<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A\u00f0 lei\u00f0a jafningjastu\u00f0nings h\u00f3pa\u00a0<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A\u00f0 m\u00f3ta einstaka bata\u00e1\u00e6tlun me\u00f0 jafningjanum<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">A\u00f0 st\u00fdra  jafningjastu\u00f0nings verkefnum<\/span><\/li>\n<\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0114119 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0114119\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">1.3 F\u00e6rni jafningjastu\u00f0ningsveitanda<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f6f462 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1f6f462\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"translation-block\">B\u00e6\u00f0i \u00ed formlegum og \u00f3formlegum a\u00f0st\u00e6\u00f0um er almennt \u00e6tlast til a\u00f0 jafningjastu\u00f0ningsveitendur s\u00e9u me\u00f0 g\u00f3\u00f0a f\u00e6rni \u00ed samskiptum, hafi getu til a\u00f0 hlusta \u00e1 virkan h\u00e1tt og s\u00fdna samkennd \u00ed tengslum vi\u00f0 jafningja. A\u00f0 vera jafningjastu\u00f0ningsveitandi mun einnig hj\u00e1lpa til vi\u00f0 a\u00f0 auka \u00feessa f\u00e6rni og marga a\u00f0ra styrkleika, \u00fear sem vi\u00f0komandi lendir \u00ed \u00fdmsum a\u00f0st\u00e6\u00f0um og vandam\u00e1lum og f\u00e6r a\u00f0 \u00e6fa h\u00e6fileika s\u00edna.<\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">H\u00e9r er upptalning af grunnf\u00e6rni sem jafningjastu\u00f0ningsveitandii \u00e6tti a\u00f0 hafa:<\/span><\/p><ol><li><strong>1. Mannleg samskipti<\/strong><p>Hefur samskipti \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem hei\u00f0rar vir\u00f0ingu annarra og leitast vi\u00f0 a\u00f0 byggja upp j\u00e1kv\u00e6\u00f0 samb\u00f6nd me\u00f0 vir\u00f0ingu. S\u00fdnir jafningjum s\u00ednum einl\u00e6gan \u00e1huga. Jafnvel vi\u00f0 erfi\u00f0ar e\u00f0a spennu\u00ferungnar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur leitast jafningjastu\u00f0ningsveitandi vi\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0halda vir\u00f0ingu og tillitssemi vi\u00f0 jafningjann.<\/p><\/li><li><strong>2. Framkoma<\/strong><p>Er n\u00e6mur fyrir \u00fev\u00ed sem jafninginn g\u00e6ti veri\u00f0 a\u00f0 upplifa, s\u00fdnir ford\u00f3malausa sam\u00fa\u00f0 og bregst vi\u00f0 fr\u00e1 j\u00f6fnu, \u00f3sviknu og hlutl\u00e6gu sj\u00f3narhorni. Afhj\u00fapar eigin reynslu af eigin vali \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem tryggir a\u00f0 sambandi\u00f0 haldist jafningja mi\u00f0a\u00f0.\u00a0<\/p><\/li><li><strong>3. Samskipti<\/strong><p>Hlustar af innlifun og \u00e1n \u00feess a\u00f0 d\u00e6ma, heldur jafningjum s\u00ednum \u00ed skilyr\u00f0islausri vir\u00f0ingu. Notar samskiptast\u00edla og f\u00e6rni til a\u00f0 b\u00e6ta skilning og a\u00f0lagar st\u00edl og t\u00f3n samskipta a\u00f0 jafningjanum og a\u00f0st\u00e6\u00f0um. Samskipti me\u00f0 batam\u00e1li og jafningjastu\u00f0ningsveitandi leggur \u00e1herslu \u00e1 styrkleika jafningja sinna.\u00a0<\/p><\/li><li><strong>4. Gagnr\u00fdnin hugsu<\/strong><p>Tekur \u00fe\u00e1tt \u00ed virkri hlustun <span style=\"font-weight: 400;\">(definition and explanation can be found under the topic Communication Skills, <a href=\"https:\/\/peersupport.training\/et\/article\/communication-skills\/#elementor-toc__heading-anchor-3\">section 6.3 &#8211; Empathic Listening<\/a>)<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> til a\u00f0 skilja a\u00f0st\u00e6\u00f0ur betur og vi\u00f0urkennir a\u00f0 \u00fea\u00f0 eru fleiri en ein lei\u00f0 til a\u00f0 sko\u00f0a m\u00e1l. \u00cdhugar hugsanlegar \u00fatkomur e\u00f0a aflei\u00f0ingar gj\u00f6r\u00f0a og mun, \u00feegar spurt er, hj\u00e1lpa jafningjum a\u00f0 kanna ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u e\u00f0a hugsanlegar aflei\u00f0ingar \u00fdmissa atvika og\/e\u00f0a heg\u00f0unar. S\u00fdnir g\u00f3\u00f0a d\u00f3mgreind \u00ed a\u00f0 vir\u00f0a takm\u00f6rk og m\u00f6rk hlutverks s\u00edns.\u00a0<\/span><\/p><\/li><li><strong>5. Von<\/strong><p>Virkar \u00fat fr\u00e1 tilfinningu um von sem l\u00fdsir trausti \u00e1 a\u00f0 a\u00f0rir muni n\u00e1 \u00e1rangri \u00ed eigin pers\u00f3nulegum bataferlum. Leitast vi\u00f0 a\u00f0 skapa raunh\u00e6fa bjarts\u00fdni og tr\u00fa \u00e1 a\u00f0 jafnvel \u00ed erfi\u00f0um a\u00f0st\u00e6\u00f0um s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 taka j\u00e1kv\u00e6\u00f0ar \u00e1kvar\u00f0anir.\u00a0<\/p><\/li><li><strong>6. Sj\u00e1lfsstj\u00f3rnun og seigla<\/strong><p>Skilur mikilv\u00e6gi sj\u00e1lfs um\u00f6nnunar og streitustj\u00f3rnunar og m\u00f3tar \u00fe\u00e6r venjur sem virka best til a\u00f0 \u00feau haldist heilbrig\u00f0 \u00e1 me\u00f0an \u00feau sty\u00f0ja a\u00f0ra.\u00a0<\/p><\/li><li><strong>7. Sveigjanleiki og a\u00f0ger\u00f0arh\u00e6fni<\/strong><p>Er opinn fyrir n\u00fdjum hugmyndum, tekst au\u00f0veldlega vi\u00f0 tv\u00edr\u00e6\u00f0ni og lagar \u00e1\u00e6tlanir e\u00f0a heg\u00f0un til a\u00f0 henta betur tilteknum a\u00f0st\u00e6\u00f0um. Er tilb\u00fainn a\u00f0 vera v\u00ed\u00f0s\u00fdnn og gera m\u00e1lami\u00f0lanir \u00feegar \u00fearf \u00e1 a\u00f0 halda.\u00a0<\/p><\/li><li><strong>8. Sj\u00e1lfsvitund og sj\u00e1lfstraust<\/strong><p>hefur samskipti \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem s\u00fdnir jafnv\u00e6gi \u00e1 sj\u00e1lfstrausti, hefur opinn hug fyrir hugsunum og sko\u00f0unum annarra. Endurspeglar sj\u00e1lfan sig og skilur a\u00f0 pers\u00f3nulegar hugsanir og vi\u00f0horf geta haft \u00e1hrif \u00e1 heg\u00f0un \u00feeirra og gj\u00f6r\u00f0ir.\u00a0<\/p><\/li><li><strong>9. Frumkv\u00e6\u00f0i og skuldbinding<\/strong><p>Er \u00e1rei\u00f0anlegur og ber verkefni til enda. S\u00fdnir g\u00f3\u00f0a d\u00f3mgreind og veit hven\u00e6r \u00e6tti a\u00f0 bi\u00f0ja um inns\u00fdn e\u00f0a a\u00f0sto\u00f0 fr\u00e1 \u00f6\u00f0rum og er treystandi \u00feegar unni\u00f0 er sj\u00e1lfst\u00e6tt.\u00a0<\/p><\/li><li><strong>10. Teymavinna<\/strong><p>Deilir \u00feekkingu, hugmyndum og \u00farr\u00e6\u00f0um \u00ed samvinnu me\u00f0 jafningjum. Leitast vi\u00f0 a\u00f0 sinna hlutverki s\u00ednu og \u00e1byrg\u00f0 innan teymisins \u00e1 sama t\u00edma og hlutverk og skyldur annarra jafningja innan h\u00f3psins  eru virtar.\u00a0<\/p><\/li><li><strong>11. St\u00f6\u00f0ugur l\u00e6rd\u00f3mur og \u00fer\u00f3un<\/strong><p>Leitast vi\u00f0 a\u00f0 n\u00e1lgast l\u00edfi\u00f0 og starfi\u00f0 \u00e1 forvitnilegan h\u00e1tt, greinir r\u00fdmi \u00fear sem pers\u00f3nulegur v\u00f6xtur getur veri\u00f0 gagnlegur og n\u00fdtir t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 l\u00e6ra og \u00feroskast. Vi\u00f0urkennir gildi \u00e1framhaldandi pers\u00f3nulegs vaxtar og f\u00e6rni\u00fer\u00f3unar og vi\u00f0heldur tengslum vi\u00f0 jafningjastu\u00f0nings samf\u00e9lag sem \u00farr\u00e6\u00f0i til a\u00f0 vera \u201ejar\u00f0bundinn\u201c \u00ed starfi ekta jafningjastu\u00f0nings.<\/p><\/li><\/ol><p><span style=\"font-weight: 400;\">Heimild: Jafningjastu\u00f0ningur Kanada (e. Peer support Canada)\u00a0\u00a0<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00feetta s\u00e9u allt gagnlegir h\u00e6fileikar til a\u00f0 \u00fer\u00f3a og nota \u00ed jafningjastu\u00f0ningi, h\u00f6fum vi\u00f0 \u00f6ll okkar styrkleika og veikleika og \u00fea\u00f0 er enginn fullkominn jafningjastu\u00f0ningsma\u00f0ur. Frekar en a\u00f0 reyna a\u00f0 vera fr\u00e1b\u00e6r \u00ed \u00f6llu er best a\u00f0 beita \u00feeim h\u00e6fileikum sem \u00fe\u00fa hefur n\u00fa \u00feegar og hafa opinn huga til a\u00f0 l\u00e6ra a\u00f0ra f\u00e6rni sem v\u00e6ri gagnlegt. Fyrir utan a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a \u00feeim sem \u00feurfa \u00e1 stu\u00f0ningi a\u00f0 halda, eru jafningjastu\u00f0ningsmenn yfirleitt l\u00edka til sta\u00f0ar fyrir hvern annan og hj\u00e1lpa \u00f6\u00f0rum jafningjastu\u00f0ningsm\u00f6nnum a\u00f0 stj\u00f3rna g\u00f6llum s\u00ednum.\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5c73b76 elementor-position-inline-start elementor-view-default elementor-mobile-position-block-start elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"5c73b76\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-question-circle\"><\/i>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\t\tSpurningar\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-icon-box-description\">\n\t\t\t\t\t\tHvers konar f\u00e6rni fr\u00e1 fyrri lista finnst \u00fe\u00e9r \u00fe\u00fa sterkust\/ sterkast\/ sterkastur  \u00ed? <br>\n\nHva\u00f0a f\u00e6rni viltu e\u00f0a \u00fearftu a\u00f0 \u00fer\u00f3a mest? \n\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-638084f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"638084f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">1.4 Samhengi fyrir jafningjastu\u00f0ning<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e042e4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9e042e4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tegund jafningjastu\u00f0nings hefur yfirleitt \u00e1hrif \u00e1 samhengi\u00f0 \u00fear sem hann getur \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0 og \u00f6fugt. Til d\u00e6mis er ekki h\u00e6gt a\u00f0 halda fundi jafningjastu\u00f0ningsh\u00f3pa sj\u00e1lfkrafa \u00e1 tilviljunarkenndum sta\u00f0. \u00c1 almenningssv\u00e6\u00f0um getur veri\u00f0 mj\u00f6g erfitt a\u00f0 tala um s\u00e1rsaukafyllri efni og t\u00edmatakmarkanir hindra e\u00f0lilega lengri umr\u00e6\u00f0u. \u00dea\u00f0 er venjulega undir jafningjastu\u00f0ningsmanni komi\u00f0 a\u00f0 gera s\u00e9r grein fyrir m\u00f6guleikum og takm\u00f6rkum \u00feeirrar a\u00f0st\u00e6\u00f0na sem hann er \u00ed og a\u00f0laga \u00fe\u00e1 \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fea\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 flytja \u00ed anna\u00f0 r\u00fdmi, setja upp n\u00fdjan fund og, \u00feegar skortir t\u00edma og orku til a\u00f0 vera til sta\u00f0ar. fyrir \u00feann sem \u00fearf a\u00f0sto\u00f0, a\u00f0 kynna hann fyrir \u00f6\u00f0rum jafningjastu\u00f0ningsmanni.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">H\u00e9r eru nokkrar af \u00feeim a\u00f0st\u00e6\u00f0um og st\u00f6\u00f0um \u00fear sem jafningjastu\u00f0ningur getur \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0:<\/span><\/p><ul><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>\u00d3formlegur jafningjastu\u00f0ningur<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> kemur fyrir e\u00f0lilega og getur gerst b\u00f3kstaflega hvar sem er. \u00dea\u00f0 \u00fearf a\u00f0eins tv\u00e6r manneskjur sem deila augnabliki e\u00f0a \u00f6rl\u00edtilli tengingu og sty\u00f0ja hvort anna\u00f0 \u00fat fr\u00e1 mannlegri reynslu \u00feeirra.<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>F\u00e9lagsmi\u00f0st\u00f6\u00f0 e\u00f0a f\u00e9lagasamt\u00f6k<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> vegna f\u00e9lagslegrar af\u00fereyingar\u00e1herslu \u00feeirra bj\u00f3\u00f0a \u00feeir upp \u00e1 samhengi fyrir f\u00f3lk me\u00f0 sameiginlega reynslu a\u00f0 hittast og jafningjastu\u00f0ningur \u00e1 s\u00e9r sta\u00f0 e\u00f0lilega \u00e1 milli \u00feeirra.<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Sj\u00e1lfshj\u00e1lp, gagnkv\u00e6mur jafningjastu\u00f0ningur <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">gerist a\u00f0allega \u00ed jafningjastu\u00f0nings-  samt\u00f6kum, starfsemi og\/ e\u00f0a \u00farr\u00e6\u00f0um. Oftast reki\u00f0 af sj\u00e1lfbo\u00f0ali\u00f0um, gerist e\u00f0lilega, \u00fear r\u00edkir gagnkv\u00e6mur stu\u00f0ningur, me\u00f0 jafningjum \u00ed  \u00fev\u00ed samf\u00e9lagi.\u00a0<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Jafningast\u00fdr\u00f0 \u00fej\u00f3nusta innan samf\u00e9lags<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> (anna\u00f0hvort \u00ed h\u00f3pi e\u00f0a einstaklingsbundinni) me\u00f0 \u00e1herslu \u00e1 m\u00e1lefni eins og menntun, atvinnu, lei\u00f0s\u00f6gukerfi \u00ed ge\u00f0heilbrig\u00f0iskerfum, hagsmunag\u00e6slu, er venjulega samhengi\u00f0 fyrir formlegan jafningjastu\u00f0ning me\u00f0 \u00e1setningi.<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Jafningastu\u00f0ningur \u00e1 vinnusta\u00f0<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> starfsmenn me\u00f0 l\u00edfsreynslu eru valdir og tilb\u00fanir til a\u00f0 veita \u00f6\u00f0rum starfsm\u00f6nnum jafningjastu\u00f0ning \u00e1 vinnusta\u00f0 s\u00ednum.\u00a0<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Jafningjastu\u00f0ningur \u00ed kl\u00edn\u00edsku umhverfi samf\u00e9lagsins<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00feeir sem veita jafningjastu\u00f0ning  eru valdir til a\u00f0 veita sj\u00faklingum stu\u00f0ning sem n\u00fdta s\u00e9r kl\u00edn\u00edska \u00fej\u00f3nustu, t.d. g\u00f6ngudeild, samf\u00e9lags\u00fej\u00f3nustu teymi, m\u00e1lastj\u00f3rnun, r\u00e1\u00f0gj\u00f6f.<\/span><\/li><li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Kl\u00edn\u00edskt\/hef\u00f0bundi\u00f0 ge\u00f0heilbrig\u00f0iskerfi<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00cd kl\u00edn\u00edskum a\u00f0st\u00e6\u00f0um, me\u00f0 legudeildum og\/e\u00f0a g\u00f6ngudeildum, eins og \u00feverfaglegum h\u00f3pum, batami\u00f0st\u00f6\u00f0vum e\u00f0a endurh\u00e6fingarst\u00f6\u00f0vum, vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um vi\u00f0 h\u00e6ttu\u00e1standi, \u00e1fallastj\u00f3rnun, br\u00e1\u00f0am\u00f3tt\u00f6ku, br\u00e1\u00f0adeildum, geta jafningjar einnig teki\u00f0 \u00fe\u00e1tt \u00ed a\u00f0 veita stu\u00f0ning.\u00a0<\/span><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-35171a7 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"35171a7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">1.5 Tegundir jafningjastu\u00f0nings<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2b7c5fc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2b7c5fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00deegar \u00fe\u00fa l\u00e6rir um jafningjastu\u00f0ning g\u00e6tir\u00f0u fengi\u00f0 \u00e1 tilfinninguna a\u00f0 \u00fe\u00fa hafir \u00feegar veri\u00f0 a\u00f0 \u00e6fa hann, \u00e1n \u00feess a\u00f0 taka eftir \u00fev\u00ed. Og kannski hefur \u00fe\u00fa r\u00e9tt fyrir \u00fe\u00e9r - a\u00f0 hlusta \u00e1 einhvern \u00feegar \u00feeir opna sig fyrir \u00fe\u00e9r, gefa \u00feeim t\u00edma \u00feinn og athygli, koma me\u00f0 g\u00f3\u00f0 or\u00f0 e\u00f0a r\u00e1\u00f0 eru allt mikilv\u00e6gir \u00fe\u00e6ttir jafningjastu\u00f0nings.\u00a0<\/span><\/p>\n\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Jafningjastu\u00f0ningur getur teki\u00f0 \u00e1 sig margv\u00edslegar myndir, \u00fear sem \u00f3formlegur stu\u00f0ningur gerist af sj\u00e1lfu s\u00e9r og e\u00f0lilega, \u00feegar f\u00f3lk ber vitni hvert af \u00f6\u00f0ru \u00e1 erfi\u00f0um augnablikum og gerir sitt besta til a\u00f0 veita einhverskonar huggun, og hin formlegri sem eiga s\u00e9r sta\u00f0 \u00ed mannvirkjum eins og stofnunum og opinberri \u00fej\u00f3nustu, \u00fear sem jafningjar g\u00e6tu \u00feurft s\u00e9rstaka vottun og \u00fej\u00e1lfun.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n\n&nbsp;\n\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00cd m\u00e1lsgreininni h\u00e9r a\u00f0 ne\u00f0an m\u00e1 sj\u00e1 nokkrar ger\u00f0ir af jafningjastu\u00f0ningi, allt fr\u00e1 \u00feeim \u00f3formlegasta til hins formlegasta. \u00dea\u00f0 sem gerir \u00feau fr\u00e1brug\u00f0in hvert \u00f6\u00f0ru er samhengi\u00f0 \u00fear sem \u00feau gerast og \u00fe\u00e6ttir eins og eftirfarandi:<\/span><\/p>\n<ul>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hvort stu\u00f0ningurinn \u00e1 s\u00e9r sta\u00f0 af sj\u00e1lfu s\u00e9r e\u00f0a hvort hann s\u00e9 viljandi,<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Uppbyggingin \u00ed kringum stu\u00f0ninginn, hvort sem \u00fe\u00fa \u00fearft t\u00edma e\u00f0a ekki, er \u00fea\u00f0 e\u00f0lilegur og gagnkv\u00e6mur hluti af samtali e\u00f0a ge\u00f0heilbrig\u00f0is\u00fej\u00f3nustu?<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hvort jafningjar \u00feurfa a\u00f0 fylgja \u00e1kve\u00f0nu \u00fej\u00e1lfunarpr\u00f3grammi og f\u00e1 vottun um \u00e1stundun,<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ef \u00fea\u00f0 eru sk\u00fdrar skipulagsreglur og sta\u00f0lar um framkv\u00e6md jafningjastu\u00f0nings,<\/span><\/li>\n \t<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ef \u00fea\u00f0 er bundi\u00f0 vi\u00f0 s\u00e9rstakar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur eins og ge\u00f0heilbrig\u00f0isst\u00f6\u00f0 e\u00f0a vinnusta\u00f0 einhvers.<\/span><\/li>\n<\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2273467 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"2273467\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/peersupport.training\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Peer-support-types-ENG-2.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-766\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/peersupport.training\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Peer-support-types-ENG-2.png 1024w, https:\/\/peersupport.training\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Peer-support-types-ENG-2-300x225.png 300w, https:\/\/peersupport.training\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Peer-support-types-ENG-2-768x576.png 768w, https:\/\/peersupport.training\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Peer-support-types-ENG-2-16x12.png 16w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0498e54 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0498e54\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">1.6 Heimildir<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c0b1bd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2c0b1bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-size: 16px; font-style: normal; font-weight: 400;\"><strong>Yfirlit yfir b\u00f3kmenntir um jafningjastu\u00f0ning:<\/strong> (in the Journal of Mental Health, 2011) <\/span><a style=\"font-size: 16px; font-style: normal; font-weight: 400; background-color: #ffffff;\" href=\"https:\/\/health.wyo.gov\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Repper-and-Carter-PSS-lit-review.pdf\">smelltu h\u00e9r til a\u00f0 opna \u00fea\u00f0<\/a><\/p><p><br \/><strong>Handb\u00f3k fyrir einstaklinga sem vinna \u00ed jafningjahlutverkum<\/strong>eftir Sera Davidow fr\u00e1 Western Mass Recovery Learning Community <a href=\"http:\/\/www.psresources.info\/images\/stories\/peer_role_booklet_peer_side.pdf\">smelltu h\u00e9r til a\u00f0 opna \u00fea\u00f0<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4a5aca4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4a5aca4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-no-translation=\"\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<style>.elementor-element-4a5aca4{display:none !important}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"featured_media":1386,"parent":0,"menu_order":1,"template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"page-builder","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}}},"categories":[],"class_list":["post-359","article","type-article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/peersupport.training\/is\/wp-json\/wp\/v2\/article\/359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/peersupport.training\/is\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/peersupport.training\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"version-history":[{"count":108,"href":"https:\/\/peersupport.training\/is\/wp-json\/wp\/v2\/article\/359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1697,"href":"https:\/\/peersupport.training\/is\/wp-json\/wp\/v2\/article\/359\/revisions\/1697"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/peersupport.training\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/peersupport.training\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/peersupport.training\/is\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}